Memduh Çırak kimdir ?

1974 ist doğumluyum. ilk orta ve lise eğitimimi İstanbul da aldım. Kıbrıs lefke Üniversitesi İngilizce işletme bölümünü maddi imkânsızlıklardan ikinci sınıfta bırakmak zorunda kaldım. Okulu bıraktıktan sonra baba mesleği taksiciliğe 1995 yılında başladım.2007 yılına kadarda aktif olarak direksiyon başında devam ettim. Taksicilikte yaşadığımız sorunların beni rahatsız etmesi neticesinde 2007 yılında taksiciler ile alakalı sivil toplum örgütlerinin araştırmaya başladım.2008 yılında sektörle alakalı bir yayın organında köşe yazarlığı yaptım.Aynı yıl yine sektörle alakalı bir dernekte genel sekreterlik yaptım.Mevcut sistemin bizi tatmin etmediğinden ve sektörle alakalı kurumların yeterince çalışmadığını düşündüğümüzden 2009 yılı nisan ayında Birleşik Taksiciler Derneğini kurduk.Kuruluşunda başka bir arkadaşımız başkanlık görevini üstlendi.2010 yılı Şubat ayından itibaren de BTD’nin başkanlık görevini yürütmekteyim.Sektörde en önemli iş olarak kayıt dışı sosyal güvencesiz şoför arkadaşlarımızın sigortalı olmasını sağladık.Bu sayı İstanbul sgk müdürünün bize beyanına göre 12.000 kişidir.

Taksi işleten esnafın cevap bulmamış sorunları nelerdir?

Başta taksi çalışanlarını  üçe ayırmak lazım

1-plaka sahipleri(esnaf)

2-Kiralayanlar(işçi)

3-Şoförler(işçi)

TAKSİCİLERİN  BAŞLICA SORUNLARI

1-Sosyal Güvence

Derneğimizin çalışmaları  ile geçtiğimiz yıl Kasım ayında başlayan denetlemeler ve torba yasa çıkarken sosyal güvencenin gündem olması sonucu 10.000 taksi şoförü sosyal güvenceye kavuştu. Ancak sosyal güvenceli olması gereken 20.000 taksi şoförü daha var.Şu anda SGK kaydı yapılan şoförlerin büyük bir bölümü primlerini kendileri ödemek zorunda bırakılıyor. İşçinin primlerini ödemesi dünyada ilk defa bizim ülkemizde uygulanıyor olsa gerek.

3-Temsiliyet hakkı

2005 yılında çıkartılan 5362 sayılı  kanun gereğince odalardan şoförlerin kaydının silinmesi ile kiralıkçılar veya şoförlerin zorunlu olarak kayıtlı olması gereken bir kurum bulunmuyor.Yalnızca derneğimiz 2009 yılından bu güne kadar gönüllü 3000 kiralıkçı ve şoförün kaydını yapabilmiştir.Yaklaşık üç yıldır derneğimiz şoförlerin başta sosyal güvence sorunu olmak üzere birçok sorunu için meslektaşlarımızın hakkını savunmaya çalışmıştır.Ancak yetkili kurum olmadığımızdan sürekli engeller ile karşılaşmıştır.İçişleri bakanlığına temsiliyet hakkı için başvuruda bulunduk.

4-Eğitim

Cebinde ehliyeti olan herkes bugün taksicilik yapabilmektedir.Belediyenin sertifika programı ile 19 bin taksiciye eğitim verildiği söyleniyor.Bu eğitim yüzeysel ve faydası eksik bir eğitim olmuştur.Taksicilik yapacak bir şoförün ileri sürüş teknikleri de dâhil kapsamlı bir eğitimden geçirilmesi gerekmektedir.Bu güne kadar taksicilik yapanları bu eğitime tabi tutmanız oldukça zor olacaktır.Ama yeni başlayacaklara mutlaka bu eğitim verilmelidir.

5-Korsan Taşımacılık

Yaklaşık üç yıl önce korsan taşımacılık ile ilgili başlattığımız çalışmalar neticesinde ve son bir yıldır meslek örgütlerinin baskısı ile başbakanımız taksiciler ile bir araya gelerek en çok arzuladığımız ağırlaştırılmış korsan yasası konusunda söz verdi. Umut ediyoruz ki bu yasa meclisin yeni döneminde çıkartılacak. Korsan taşımacıların sayısının çokluğu göz önüne getirildiğinde vergi kaybının büyüklüğü ortadadır.

  6-Can Güvenliği

2000 yılından buyana her sanayi bakanının söz verdiği kabinli araçların mutlak suretle getirilmesi gerekir. Ama hala bu konuda somut atılmış bir çalışma yok. 106 meslek şehidine bir yenisinin daha eklenmesini istemiyoruz.

7-Duraklar

Duraklar pislik yuvası çoğunun WC’si dahi yok.Bir an önce modernize edilmelidir.Bu gün durakların ispark’a devredileceği konuşuluyor.Hatta ispark’ın bazı  duraklardan park bedeli aldığını da duyuyoruz.

8-Gece Tarifesinin kaldırılması

İki yıl kadar önce kaldırılan gece tarifesi gece çalışan şoförlerin tek geçim kaynağıydı.Gündüz müşteri götürdükleri yerlerde dolu olarak geriye duraklarına gelebilme ihtimalleri var.Oysaki gece gittikleri yerden boş geri dönüyorlar adlıkları bedel de yakıta gidiyor.Gece tarifesinin kaldırılması edinilmiş hak gaspıdır.

9-Sosyal Kültürel Faaliyetler

Şoförler genellikle 12 saat esası ile çalışırlar.Bu çalışma 24 bazen de 36 saat olduğu zamanlar olur.Hem maddi hem de zaman açısından sosyal faaliyette bulunmaları neredeyse imkânsızdır.Çoğu zaman aileleri ile dahi vakit geçirmezler.Bu durum psikolojileri etkilemekle beraber çoğu zaman bunu müşterilere istemeden de olsa yansıtırlar.

10-Saygınlık

Toplumun en kötü meslek olarak görmesi, çalışanların çocuklarının dahi babalarının işini söylerken utanması ,mesleğin yeterince irdelenmeyişinden müşterilerin aşağılaması saygınlığın olmayışının sebebidir.Toplumdaki her birey saygı görmek ister.Saygı göstermediğiniz , dışladığınız veya bir başkasından dolayı yaşadığınız sorunu ondan çıkartmaya çalışmanız şoförü saldırgan hale getirerek kendine saygı duyulmadığını hisseder.Müşteriye çoğu zaman kötü davranışların sebeplerinden biriside saygınlıktır. 

  11-ÖTV ve KDV indirimi

Diğer taşımacılık sektörlerine uygulanan sübvanse karayolu taşımacılığına da uygulanmalıdır.Araç alımlarında diğer ticari araçlara uygulanan ÖTV indirimi mutlak suretle taksilere de uygulanmalıdır.Gerek araç alımlarında ki gerekse de akaryakıttaki ÖTV ve KDV adaletsizliği giderilmelidir.

12-Sigorta Kasko adaletsizliği

Lüks binek arabaların 300 TL civarında olan trafik sigorta bedelleri Ticari taksilerde ortalama 2 bin TL’dir.Kaskoda keza aynıdır.Bazı sigorta şirketleri ticari taksilere kasko yapmak istememektedirler.

Bu adaletsizlik biran önce giderilmelidir.

13-Çok seslilik

Sektörde çok seslilik her kurumun kendi başına iş yapmaya çalışması sorunları çözmek yerine içinden daha da çıkılmaz hale getirmektedir. Plaka sahiplerini temsil eden yaklaşık 40 motorize oda vardır.Ancak bu odalardan sadece üç oda plaka sahipleri için çalışma yürütmektedir.(İstanbul taksiciler Odası,Kâğıthane Şoförler Odası ve Bahçelievler Şoförler Odası)Şoförler ve kiralıkçılar içinde kayıt zorunluluğu olmamakla beraber Birleşik Taksiciler Derneği vardır.Bir de hiçbir faaliyeti ve üyesi olmayan vakıf ,dernek,kooperatif gibi bazı sivil toplum örgütleri de taksicinin sırtından geçinmeye çalışarak suni gündem oluşturmaya çalışmaktadırlar.

  14-Bazı galeriler

Plaka sahiplerinin çoğunlukla meslek dışından oluşan yatırımcılardan olmasından dolayı galericilerden daha plakayı satın alırken galericilerin aracı şoföre ulaştırmadan plaka sahibi olanlara aylık kira önermesi zaten bu işten anlamayan yatırımcılara cazip gelmektedir. Dolayısı ile bu mesleği yapan şoförler çalışmak için araç bulamakta ve galerilerden araç kiralama yoluna gitmektedirler.Bu tipteki galericiler her yıl kiralayanlardan hava parası adı altında getirim talep etmekte ve çoğu zamanda günü gelmeden araçlarını ellerinden almaktadırlar.

· Ne gibi düzenlemeler bekliyorsunuz?

Taksicilik mesleği şoförü, esnafı, kiralıkçısı ve müşterisi ile bölünmez bir bütündür. Dolayısı ile bu meslek dört bakanlığı ilgilendirmektedir.(Sanayi Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Ulaştırma Bakanlığı ve Çalışma Bakanlığı)Acilen meclis komisyonu oluşturulmalı bu komisyona meslek örgütleri de davet edilmelidir.2005 yılında çıkan esnaf odası kanununda açıkça meslek gurupları ihtisas odalarına kayıtlı olması gerekir denilmiştir. Ancak bu gün İstanbul taksiciler Esnaf odasının 6 bin civarında üyesi bulunmaktadır. İstanbul da ki taksilerin 17416 olan sayısı göz önüne geldiğinde durumun vaziyeti ortadadır.

· Taksicilere yönelik çalışmalarınızdan söz eder misiniz?

-Kuruluşumuzun ilk yılında taksicilerin saygınlığının kazanılması yönünde kılık kıyafetlerinin mutlak suretle temiz olması gerekliliğinin vurgusunu yapmak adına 2000 adet gömlek dağıtımı gerçekleştirdik. Geçtiğimiz günlerde 30 bin taksiciye 60 bin gömlek kampanyası ile yeni bir kampanya başlattık. Henüz yeni başlayan bu kampanya ile tüm taksicilerin ücretsiz tek tip gömlek giydirilmesini hedefliyoruz.

-Araç içi tanıtım kartları  oluşturarak müşterilerin şoförün bilgilerini görmelerini sağlayarak onlara güven vermeye çalıştık.

-Tohum otizm vakfı ile bir çalışma yaparak onların yardım temalı stikerlarını araçlarımıza yapıştırarak taksicilerin toplumun bir parçası ve toplumun sorunlarına duyarlı olduğunu göstermek istedik.

-Taksi çalışanları ve çeşitli sivil toplum örgütleri ile Başta sosyal güvence, temsiliyet hakkı ve can güvenliği olmak üzere 7 defa çeşitli hak arama mücadeleleri düzenledik. En son 13 Ocak ta kontak kapatma eylemi gerçekleştirdik.

-Sosyal faaliyetlerde bulunmalarını  sağlamak adına, yemek, piknik ve çeşitli sosyal faaliyetler de bulunduk.

-Sosyal güvencenin kazanımı  konusunda Tuhim(Tuhim hk. Savcılığa suç duyurusunda bulunduk) ve İstanbul SGK müdürlüğü ile sürekli temasta bulunarak sosyal güvencenin önemini anlattık.

-  20 bin adet bilinçlendirme broşürü 10 bin adet çeşitli bilinçlendirme dosyası  dağıttık.

-Sesimizi duyurmak adına bir radyoda dernek üyelerimizden bir arkadaşın sunumu ile program oluşturduk.

-Hop dedik filminin, halkın bilinçlenmesi adına Korsan Taksiye Hop Dedik sloganı ile posterlerinde yer aldık.

-Kasım 2010 da trans İstanbul fuarına katılan tek meslek örgütü olduk.Toplu taşımanın içinde mutlaka taksicilerinde olması gerektiğini vurguladık.

-Yeni nesil taksiler için çeşitli firma temsilcileri ile görüşmelerde bulunduk.

-Çeşitli promosyonlar dağıttık.

-Esenler belediyesinin kapak kampanyasına destek olarak 4 engelli vatandaşımızın tekerlekli sandalyeye kavuşmasını  sağladık

-Ukome’nin 2010 yılı başı da yürürlüğe koyduğu taksi yönergesindeki çeşitli maddelere mahkemeye itirazda bulunarak düzeltilmesini sağladık.

-Acil taksi adı altında bir hat oluşturarak taksi bulamayan müşterilerimize taksi sağlamaya çalıştık.

-Müşterilerin kayıp eşya konusunda muhatap alacakları bir kurum bulunmamaktadır. Halen içişleri bakanlığı ve belediye ile bu konuda yazışmalarımız sürmekle beraber böyle bir merkezin yetki verilmesi dâhilinde derneğimiz tarafından oluşturulabileceğini belirttik.

-Yaklaşık bir ay sonrada Çapa Kan merkezi ile birlikte kan kampanyası düzenleyeceğiz.

· Hayata geçirdiğiniz çalışmalarla kaç esnafa ulaştınız?

Çalışanların kiralıkçı, plaka sahibi, şoför tamamına sesimizi duyurduk. İstanbul SGK müdürlüğünün beyanına göre 10 bin şoförün sosyal güvenceli olmasını sağladık. Şoförlerin büyük bir bölümünün sosyal güvence ve temsiliyet hakkı konusunda bilinçlenmesini sağladık. Genel itibari ile çalışanların büyük bir bölümü yaptığımız çalışmalardan bir şekilde faydalanmıştır.

· Sorunların çözümü konusunda esnafa ve şoföre düşen görevler nelerdir?

Tek ses çıkması adına esnafın İstanbul taksiciler odasına kayıtlılarını alması, şoförlerin ve kiralıkçıların ise vererek seçme ve seçilme hakkının kazanılması yani temsiliyet haklarının kazanılması yönünde derneğimize destek vermeleri gerekmektedir.

Taksi plakalarının  spekületif fiyatartışı hakkında ne düşünüyorsunuz?

Plaka tam,yarım,çeyrek hatta 6.25 bijon kavramları ile satış yapılmaktadır.Böyle şey olmaz. Eskiden Taksi şoförü plaka sahibi olabiliyordu. Gerek tahdit yasasının getirilmesi ile gerekse bazı güç odaklarının spekülasyonları ile plaka fiyatları sahip olunamaz rakamlara ulaşmıştır.Dairesini arsasını satarak plaka sahibi olan gerçek taksiciler mağdur edilmeden tahdit yasasının kaldırılması dahi tartışmaya açılmalıdır.Böylelikle plakalar rant kapısı olmaktan ve gerçek taksi şoförünün de plaka sahibi olması hayal olmaktan çıkacaktır.Bu mesleğin içine girenler gerçek taksiciler olmadığı müddetçe ne mesleğin sorunları nede halkın şikâyetleri çözülmez’’dedi.

· Eklemek istediğiniz diğer konularla ilgili de bizi bilgilendirirseniz seviniriz

Devletin taksi sektöründen yıllık kaybı 5 milyar dolardır. Bu rakam Türkiye genelindeki 200 bin taksi şoförü varken sayısı her geçen gün sayısı artan korsan taşımacılardan dolayı vergi kaybı hesaplandığında bu rakamın abartısız olduğu görülebilir. Müşterilerimizin bizden şikâyetleri oldukça fazladır.Bunu derneğimizin mail adresine gelen şikâyetlerden de her gün görmekteyiz.Büyük şehir belediyesine 5216 sayılı kanun ile verilen büyükşehirlerde belediyeler taşımacılık hizmetinden sorumludur ve düzenler ibaresi vardır.Belediyeler bu ibareye dayanarak UKOME’ler oluşturmuştur.UKOME çalışanları memur zihniyetinde olan taşımacılıkla alakası olmayan insanlardan oluşmuştur. Bu da sistemi çalışamaz hale getirmiştir. Belediye taksi konusunda kendini tek yetkili kurum olarak görmekten vazgeçmeli sivil toplum örgütleri ile çalışmaları hızlandırmalıdır. Hükümetin taksi dosyası açması ve bu konuda acil tedbir alması gerekmektedir.

Başta İstanbul halkı olmak üzere ülkemizdeki tüm vatandaşlarımız kaliteli taşımacılık hizmeti almayı sonuna kadar hak etmektedirler. Ancak taksicinin sorunları çözülmedikçe kaliteli hizmet almak hayal olmaktan fazla öteye geçemez.

60 BİN GÖMLEK KAMPANYASI

Öte yandan 60 bin gömlek kampanyasının henüz yeni başladığını bu konuda herkesimin desteğini beklediklerini belirten BTD Başkanı Memduh Çırak’’ Zaman zaman bazı taksicilerin kılık kıyafetlerinden şikâyet ederiz. Öncelikle İstanbul da Exxon Mobil’in desteği ile başlattığımız ‘’Temiz Toplum Temiz Taksici’’ sloganı ile meslektaşlarımıza 2 bin adet  gömlek hediye ettik. Şimdi İstanbul da 30 bin Taksiciye ikişer adet yani 60 bin gömlek kampanyası başlatıyoruz. Kampanyaya belediyeler, firmalar, sivil toplum örgütleri, halkımızdan ve basından destek bekliyoruz.Bu kampanya ile İstanbul da ki taksicilerin tek tip giydirilmesi sağlanarak mesleğe saygınlık getirilerek İstanbul’un aynası olan taksilerin görüntüsü düzeltilecektir’’dedi.

KAN BAĞIŞI

Siz ya da bir yakınınız... Veya bir başkası... Örneğin dünyaya gözlerini yeni açmış, henüz hiç bir şeyden habersiz bir bebek... Daha okula bile başlamamış, minik bir yavrucak. Nişanı yeni yapılmış ve düğün hazırlıkları içinde olan genç bir kız... Askerden yeni dönmüş, ailesine kavuşacak bir adam düşünün. Bir kaza oldu, ya da bir hastalığa yakalandı. Hasta yatağında bir damla kana acil ihtiyacı olan ve kısa bir sure içerisinde bulunamaz ise tüm umutları, yarınları bitecek olan birini, hayata, dostlarına hoş çakalın diyebilecek bir fırsatı bile olmayan birini düşünebiliyor musunuz?

Sizi duyarlı  olmaya davet ediyoruz!

Toplumumuzda bir damla acil kana ihtiyacı olan, yarına umutla bakmak ve gülmek belki de tekrar eskisi gibi mutlu olmak isteyen birçok insan var.

Odalar, Dernekler, Kooperatifler, Duraklar, Taksiciler her şeyi bir kenara bırakıp vatandaşlarımız için sizleri duyarlı olmaya davet ediyoruz. İlk olarak Alibeyköy Şoförler Odasının başlattığı Edirne Taksiciler Derneğinin devam ettirdiği kan bağışına destek veriyoruz. FULL akaryakıt’ın katkılarıyla, ‘’Taksiciler Hayat Veriyor’’sloganıyla kan bağışı organizasyonu gerçekleştiriyoruz.25-26 Ekim saat14.00-24.00 arası FULL akaryakıt istasyonu Kâğıthane Çağlayan derede sizi de kan bağışına bekliyoruz.

Memduh ÇIRAK

Başkan

Birleşik Taksiciler Derneği

Röportaj : fatihaktuel/ hazırlayan Fatih Erkan Gül Özel haber